In 2016 won de stad Amsterdam de iCapital Award voor meest Innovatie Hoofdstad van Europa. Met één van de spin-offs van deze prijs, het leerprogramma ‘Amsterdammers, Maak je stad!’, konden bewoners en ambtenaren vervolgens samen bouwen aan de kennis, inzichten en handelingsperspectieven voor het versterken en verduurzamen van democratische vernieuwing, participatie en stadmaken in Amsterdam.

Het eerste traject (2017-2018) richtte zich nadrukkelijk op een ontwikkeltraject voor het versterken van bestaande burgerinitiatieven rondom talent en gezondheid in de stad. Het tweede traject (2019-2020) richtte zich op het bevorderen en verduurzamen van de samenwerking tussen ambtenaren en initiatiefnemers tijdens de eerste buurtbudget pilots in Amsterdam.

Maak je Stad: ontwikkeltraject

Naast de eer streek Amsterdam met het winnen van de iCapital Award een flinke prijzenpot op. In combinatie met een ontwikkeltraject in 2017-2018 werd zo maar liefst 600.000 euro aan prijzengeld direct ter beschikking gesteld aan stadmakers in het programma Amsterdammers, Maak je Stad!. Amsterdam moet een stad zijn waarin alle bewoners zich thuis voelen, gelijke kansen hebben en gezond kunnen leven. Om dit te bereiken heeft de stad de inzet van lokale initiatieven nodig die op innovatie wijze aan maatschappelijke, stedelijke vraagstukken werken. Om deze partijen een steuntje in de rug te geven werd Amsterdammers, Maak je Stad! in het leven geroepen.

Het programma bood plaats aan maatschappelijke initiatieven die werken aan kansengelijkheid en inclusiviteit op het vlak van de ‘Gezonde Stad’ en ‘Talentvolle Stad’. Uit maar liefst 475 inschrijvingen heeft een selectiecommissie 36 veelbelovende initiatieven gekozen voor deelname aan het ontwikkeltraject. Zij ontvingen financiële ondersteuning variërend van 5.000 tot 20.000 euro voor een specifiek project binnen hun initiatief, bijvoorbeeld een opschaling of variatie op hun bestaande concept. Daarnaast volgden ze gedurende zes maanden workshops en trainingen om hun leerdoelen te bereiken en ontwikkeling te versnellen.

Maak je Stad: buurtbudgetten

Van oktober 2019 tot november 2020 vond de tweede editie van dit leertraject plaats, waarin Kennisland, WAAG en Pakhuis de Zwijger zich richtten op de samenwerking tussen ambtenaren en initiatiefnemers tijdens de eerste buurtbudget pilots in Amsterdam.

In opdracht van de gemeente Amsterdam onderzocht het Maak je Stad team hoe deze pilots kunnen bijdragen aan een goed functionerende lokale democratie; en het vergroten van het vertrouwen en de samenwerking tussen bewoners en gemeente. Met als centrale vraag: wat kan de eerste editie buurtbudgetpilots in de stad ons leren voor een volgende stap naar meer eigenaarschap, zeggenschap en co-creatie in Amsterdam?

Door middel van interviews en actieonderzoek, lokale sessies en publieke LIVECASTS werd in vijf buurten in Amsterdam Nieuw-West, Zuidoost en Noord onderzoek gedaan. Hierbij werden de verschillende modellen en lokale invullingen van het buurtbudget onderzocht en vergeleken, de uitwisseling tussen de stadsdelen gefaciliteerd, en inspirerende praktijken en modellen uit het buitenland gepresenteerd. Dit traject resulteerde in de publicatie van het Maak je Stad rapport, die tijdens een LIVECAST sessie werd besproken met de wethouder, en betrokken ambtenaren, initiatiefnemers en bewoners uit de verschillende stadsdelen.

Tot slot heeft de afdeling democratisering van de gemeente Amsterdam toegewerkt naar een stedelijk kader voor het buurtbudget, om deze op duurzame wijze in het beleid op te nemen. Door middel van besloten en publieke sessies, heeft het Maak je Stad team de gemeente ondersteunt om de betrokken bewoners, initiatiefnemers en ambtenaren bij de ontwikkeling van dit stedelijk kader te betrekken.