Report! Zelfbouwcafé #2

Bij het tweede zelfbouwcafé ging het over de kavel en zijn omgeving, de zandvlakte waar zoveel over gefantaseerd wordt. De verwachtingen van deze avond zijn hooggespannen, veel zelfbouwers zijn nog onzeker over hun omgeving en de hoeveelheid woonlagen die er in hun achtertuin gerealiseerd zal worden. Met de aanwezigheid van het Team Zelfbouw en twee stedenbouwkundigen hopen deze zelfbouwers op meer duidelijkheid.

Eerst wordt de tussenstand opgemaakt van de situatie op de zelfbouwkavels. Van de geadopteerde stellen heeft één stel de financiering rond en wordt er gepraat met een bevriende architect. Ervaring met particulier opdrachtgeverschap van de architect lijkt bij dit stel niet van doorslaggevend belang te zijn, wel zoeken ze naar een aannemer die eerder met zelfbouwers heeft gewerkt. Dit stel heeft een ecologische en energiezuinige woning op het Zeeburgereiland op het oog. Bij een ander stel is er uitzicht op het slagen van de financiering en is er een architect gevonden die met de zelfbouwers in zee wil gaan. Behalve architecten en collectieve particuliere opdrachtgevers (de zgn. CPO’ers) zijn er deze keer ook twee timmermannen aangeschoven die zich willen verdiepen in de mogelijkheden van het bouwen van een eigen huis in de Houthavens. De teleurstelling is zichtbaar als blijkt dat er op deze avond met koffie en soep geen kavels uit worden gegeven maar dat men minstens een nacht voor in de auto moet overnachten om kans te kunnen maken op een eigen stukje Amsterdam bij de volgende Zelfbouwmarkt.

De zelfbouwers dromen over hun uitzicht, hun daktuin en staan met decibelmeters op hun toekomstige woonplek. Frans de Rooij en Marcel Bloemendaal, beide stedenbouwkundige, nemen een aantal van de zorgen van de zelfbouwers weg. Ze geven duidelijkheid over het bestemmingsplan van de gemeente en de afspraken die er zijn gemaakt over de hoeveelheid lagen die er gebouwd worden rondom de kavels. Een verheldering, maar tevens een signaal om de informatievoorziening van de gemeente richting de zelfbouwers wat te optimaliseren.

Een ander thema bij dit zelfbouwcafé is de inmenging van de zelfbouwers in de publieke ruimte, betekent het zelfbouwen dat je je eigen kavel onder handen neemt of heeft men ook inspraak in parkeergelegenheid, straatverlichting en gemeenschappelijk groen? Door Frans de Rooij en Marcel Bloemendaal wordt daar verschillend op gereageerd. In de Buiksloterham gaat het om het transformeren van een bedrijventerrein, de structuur van het gebied ligt daarmee meer vast dan bijvoorbeeld op het Zeeburgereiland of in de Houthavens. Vanuit de zaal klinkt het advies om zo snel mogelijk met de gemeente om de tafel te gaan zitten om te voorkomen dat de gemeente het heft in eigen hand neemt, zoals dat gebruikelijk is in de publieke ruimte.

Goed nieuws voor de mensen zonder kavel, de gemeente lijkt enthousiast over het fenomeen en denkt mee over nieuwe locaties in de stad waar particuliere initiatieven kunnen worden gerealiseerd. Mirjana Milanovic van Team Zelfbouw laat zien dat zoveel mogelijk verschillende braakliggende / transformerende terreinen worden bekeken en geeft aan dat er tal van mogelijkheden zijn op het gebied van particulier ondernemerschap. Te denken valt enerzijds aan nieuwbouw van vrijstaande huizen, rijtjeswoningen, hoogbouw en grote collectieve projecten. Anderzijds is het mogelijk te werken aan het renoveren van panden, het transformeren van kantoorpanden en andersoortige leegstand. Over het algemeen komt naar voren dat de dichtheid van de stad groot zal blijven, een lap grond met uitzicht is geen realistisch plan voor binnen Amsterdam. Bovendien geldt op elke kavel een bouwverplichting.

De zelfbouwers worden lekker gemaakt voor Menno Vergunst, een van de mede-initiatiefnemers van Vrijburcht. Hij laat beelden zien van een buurttheater, kinderdagverblijf, logeerkamers en woningen voor lichtverstandelijk gehandicapte jonge mensen. Dit alles gerealiseerd door een groep creatieven die een duidelijk beeld hadden van de omgeving waar ze wilden wonen. Het zelfbouwen sloot voor hen aan bij hun mentaliteit: je woont niet alleen in je huis, maar ook in je buurt. Een collectief woonproject is niet alleen gunstig voor de bewoners, maar heeft tevens een meerwaarde voor de buurt. Zijn verhaal toont aan dat zelfbouwende buurten met eigen initiatief en een beetje eigenwijsheid, zelf hun openbare ruimte kunnen ontwerpen en creëren in het grijze gebied dat rondom de gemeentelijke regelgeving bestaat.