Report Werelddorp #1: Een hoer, een kroeg en 45 probleemdrinkers
Gedachte-experiment: Wat gebeurt er met de verhoudingen, de zichtbare grootstedelijke problematiek en de verschillende bevolkingsgroepen die Amsterdam rijk is als we alles terugbrengen tot een schaal van een op duizend?
Verslag: Peter Staal
woensdag 20 januari 2010
Pakhuis de Zwijger
aflevering #1
Gedachte-experiment: Wat gebeurt er met de verhoudingen, de zichtbare grootstedelijke problematiek en de verschillende bevolkingsgroepen die Amsterdam rijk is als we alles terugbrengen tot een schaal van een op duizend? Uiteraard verlies je veel nuances. Maar het levert ook veel waardevolle informatie op. Bijzaken worden nog nadrukkelijker van hoofdzaken gescheiden en problemen die voorheen belangrijk leken vallen in de nieuwe samenstelling helemaal weg.
Vanavond wordt dit gedachte-experiment uitgevoerd met een aantal deskundigen. Jeroen Slot, directeur van de Dienst Onderzoek en Statistiek van de gemeente Amsterdam, presenteert de cijfers van het nieuwe Amsterdamse 'dorp' op een aantal belangwekkende thema's. Voor de gelegenheid wordt hij gebombardeerd tot burgemeester van het grootste dorp van Nederland.
Columnist van het Parool Frenk der Nederlanden en opiniemaker en columnist Pieter Hilhorst krijgen de gelegenheid om samen met het publiek de thema's verder in te kleuren.
De thema's die vanavond de revue zullen passeren zijn religie, gebied 1012, werk en onderwijs, veiligheid en overlast, leefstijl en de zeven dorpsdelen.
Ook na de toegepaste hyperreductie blijkt Amsterdam over wonderbaarlijk veel stabiliteit en eenvoud te beschikken. Veel van wat de grote stad typeert, blijft in het dorp intact. Niet voor niets grossiert Amsterdam in oxymorons als 'de kleine metropool' en wordt vertederd gesproken over het dorpse karakter van de stad. Het nieuwe dorp brengt grote voor- en nadelen met zich mee. De ons kent ons sfeer van een dorp kan benauwend zijn. Daarentegen moet je het in geval van ruzie wel weer bijleggen om elkaar daarna in de enige dorpskroeg, of die een derde coffeeshop te treffen.
In Amsterdam nieuwe stijl wonen in totaal 374 allochtone inwoners. Een groot deel daarvan is met relatief korte wortels in het Amsterdamse eigenlijk niet meer dan passant. Is er dan nog wel sprake van zoiets als een Amsterdamse identiteit? Geen van de panelleden kan een bindend element aanwijzen tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Amsterdam bestaat uit een verzameling dorpen die erg verschillend van karakter zijn. Zowel verschillend van elkaar als intern gespleten. Hilhorst: 'We moeten toe naar dwarsverbanden tussen individuen met een gemeenschappelijk belang. Dat noem ik samenredzaamheid.' Hierbij zijn burgers elkaar tot steun zonder bemoeienis van de overheid.
Gebied 1,012 blijkt in het nieuwe dorp een vreemde eend in de bijt. Moet je dit gebied (met één hoer) teruggeven aan het dorp of mag het blijven bestaan als een geïsoleerde enclave van amusement? Er wordt eensgezind geconcludeerd dat een stad plekken moet hebben waar je anoniem kunt zijn, net zoals er plekken bestaan waar iedereen elkaar kent.
Op het deelthema werk en onderwijs zijn een tweetal opvallende zaken waarneembaar. Schrikbarend gegeven is de 46 procent jonge Marokkanen die uit een minimagezin komt. Dit zadelt hen namelijk de rest van hun leven op met een niet in te lopen achterstand. Verder wijst Jeroen Slot op de tweedeling tussen de groep hoger opgeleiden en de groep lager opgeleiden. Beide blijken een aanzienlijk deel uit te maken van het Amsterdamse dorp. Geen ramp volgens hem want beide groepen blijven uit elkaars vaarwater. Hilhorst: 'De overheid moet er wel voor waken dat er niet alleen aandacht is voor de onderklasse maar ook voor excellentie.' De slimmeriken hebben namelijk de potentie om de onderklasse te verheffen.
Een toeschouwer voegt water toe als thema in het rijtje. Volgens haar omdat water gezichtsbepalend is voor Amsterdam, maar ook omdat Amsterdam van oudsher een stad op palen is. De haven, grachten, boten en het milieu - het komt eveneens op het lijstje van mogelijke onderwerpen voor volgende edities.
Verder openbaren zich in dorp Amsterdam de vele burenruzies en vermogensdelicten, blijken agenten jaarlijks per inwoner vier bonnen uit te schrijven en zijn er relatief weinig grote geweldsdelicten. Is de grote politiemacht in Amsterdam dan logisch georganiseerd; zijn burenruzies een probleem van de politie?
Ook de liefde is een probleem, de eenzaamheidsproblematiek wordt pijnlijk zichtbaar: er zijn veel alleenstaanden in het grote dorp. In een stad is dat minder een probleem dan in een dorp waar de anonimiteit verloren gaat. Hilhorst en der Nederlanden voegen het begrip moderne verbanning toe. Een begrip dat voor hen staat voor het opjagen van junks en zwervers uit de openbare parken.
In het dorp wonen 45 probleemdrinkers, wat aanzienlijk is voor een dorp. Er zijn nog steeds grootschalige evenementen als de Uitmarkt met een groot bereik en uitstraling. Desondanks is het beleid van de overheid erop gericht om de overlast terug te dringen en de veiligheid te bevorderen. Dit beleid staat de vrijheid om te experimenteren in de weg.
De indeling in dorpsdelen zou op kleine schaal politieke participatie kunnen bevorderen, maar het is niet altijd een voordeel dat iedereen elkaar kent. Hoe kun je als collectief meer greep hebben op je eigen leven?
Met de agenda van vanavond ter hand worden de komende vijf afleveringen van Amsterdam Werelddorp in Pakhuis de Zwijger ingevuld.
